หลักสูตรวุฒิบัตรการพัฒนาผู้นำท้องถิ่นในบริบทโลก

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีบทบาทและความสำคัญมากขึ้นทั้งในด้านการพัฒนาพื้นที่ การจัดบริการสาธารณะให้แก่ประชาชน รวมทั้งเป็นกลไกสำคัญของการพัฒนาประชาธิปไตยที่รากฐาน อย่างไรก็ตามการทำงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นยังเผชิญปัญหาและอุปสรรคหลากหลายประการ อาทิ ข้อจำกัดด้านงบประมาณ ปัญหาในพื้นที่ที่ยังแก้ไขไม่ได้ นอกจากนี้ ด้วยบริบทใหม่ของประเทศและสถานการณ์โลกที่ท้องถิ่นเผชิญอยู่ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภัยพิบัติ ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน เทคโนโลยีสารสนเทศ รวมทั้งความขัดแย้งทางการเมือง ฯลฯ ล้วนแต่ถือได้ว่าเป็นความท้าทายใหม่ของผู้นำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งมีผลกระทบต่อประชาชนทั้งโดยตรงและอ้อม จึงเป็นหน้าที่และความรับผิดชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการรู้เท่าทันสถานการณ์ ดำเนินงานเชิงรุก เตรียมการรองรับเพื่อให้ประชาชนและชุมชนได้รับผลกระทบเชิงลบให้น้อยที่สุด ขณะเดียวกันสามารถสร้างโอกาสแก่ท้องถิ่นและประชาชนในอนาคตด้วย

ภายใต้บริบทเหล่านี้ ผู้นำและบุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจำเป็นต้องพัฒนากระบวนทัศน์ใหม่ในการทำงาน จากทัศนคติแบบทำไปวันๆ แบบเดิมๆ และเหมือนๆกัน มาสู่ทัศนคติการทำงานที่เชื่อมั่นว่าท้องถิ่นทำได้ ก้าวข้ามพันธนาการของความเป็นระบบราชการหรือวิถีเดิมที่แก้ปัญหาไม่ได้ แสวงหาความรู้ใหม่ๆ ปรับใช้อย่างสร้างสรรค์ โดยมุ่งที่การพัฒนาท้องถิ่นและประโยชน์สุขของประชาชนในระยะยาว ทัศนคติแบบนี้จะปลุกเร้าให้ผู้บริหารและบุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีพลังเชิงสร้างสรรค์ในการทำงานมากขึ้นและจะก่อให้เกิดการพลังทวีคูณ (synergy) ในท้องถิ่น

นอกจากนี้ เมื่อมองไปยังการหนุนเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สร้างสรรค์และพัฒนาการบริหารจัดการตามอำนาจหน้าที่ของตนเองให้มีประสิทธิภาพ ในขณะเดียวกันก็ให้ความสำคัญกับการบริหารงานที่มีคุณธรรมควบคู่ไปด้วย จึงมีหน่วยงานต่างๆ จัดให้มีการประกวดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่มีการบริหารงานโดยยึดหลักธรรมาภิบาล เน้นการบริหารงานที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ เปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในกระบวนการทำงาน ได้แก่ สถาบันพระปกเกล้า ที่จัดให้มีรางวัลพระปกเกล้ามาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 ตลอดจนกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย และสำนักงานคณะกรรมการการกระจายอำนาจฯ ที่จัดให้มีรางวัลการบริหารจัดการบ้านเมืองที่ดี (รางวัลธรรมาภิบาล) มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547 ซึ่งการประกวดดังกล่าว นอกจากจะมุ่งเน้นการประเมินผลการบริหารจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในด้านต่างๆ ตามแนวคิดธรรมาภิบาลแล้ว ยังให้ความสำคัญกับประเด็นการพัฒนาบริการสาธารณะที่ดีและมีคุณภาพแก่ประชาชน ซึ่งส่งผลให้เกิดการพัฒนาการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมากมาย เกิดนวัตกรรมทางการบริหารที่หลากหลาย อาทิ การสนับสนุนการศึกษา การส่งเสริมคุณภาพชีวิตและการสาธารณสุข การพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมประเพณี เป็นต้น

จากเหตุผลที่กล่าวมาข้างต้น วิทยาลัยพัฒนาการปกครองท้องถิ่น สถาบันพระปกเกล้า ร่วมกับ สถาบันพัฒนาบุคลากรท้องถิ่น กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย จึงได้จัดให้มี “หลักสูตรวุฒิบัตรการพัฒนาผู้นำท้องถิ่นในบริบทโลก” (Certificate in Local Leadership in Global Context) ซึ่งเป็นรูปแบบการศึกษาอบรมแบบใหม่ ที่เน้นการสร้างความร่วมมือระหว่างสถาบันทางวิชาการภายในประเทศและต่างประเทศ การสัมมนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็น เรียนรู้จากประสบการณ์การบริหารงานท้องถิ่นในต่างประเทศโดยตรง และการศึกษาดูงานภาคสนาม โดยมุ่งให้เกิดการสร้างแรงบันดาลใจและความตระหนัก นำไปสู่การพัฒนายกระดับการทำงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้งนี้ มีเป้าหมายสำคัญในการเป็นแรงขับเคลื่อน ผลักดัน หนุนเสริม ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เป็นเลิศ ได้พัฒนากิจกรรมและการดำเนินงานอยู่เสมอ ไม่หยุดนิ่งอยู่กับที่ สนุกไปกับการเปลี่ยนแปลง และสามารถก้าวข้ามพ้นอุปสรรคทางการบริหารในสังคมโลกปัจจุบันได้อย่างสัมฤทธิ์ผล พร้อมที่จะรังสรรค์การดำเนินงานดีๆ เป็นแบบอย่างแก่ท้องถิ่นไทยในภาพรวม

ด้วยเหตุนี้ หลักสูตรฯ ดังกล่าว จะมีการประสานความร่วมมือกับสถาบันทางวิชาการด้านการปกครองท้องถิ่นในต่างประเทศ อาทิ ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ฯลฯ ในการจัดให้มีการศึกษาอบรม ณ ประเทศนั้นๆ เพื่อให้ผู้เข้ารับการศึกษาอบรมได้เพิ่มพูนประสบการณ์และทักษะ ที่เป็นสากล สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับหน่วยงานและพื้นที่ของผู้เข้ารับการศึกษาอบรมต่อไป